Uitleg · Symptomen

Menstruatiepijn: wat helpt en wanneer maak je je zorgen?

Menstruatiepijn is pijn onder in je buik die vlak voor of aan het begin van je menstruatie begint en kan uitstralen naar je rug en bovenbenen. Je baarmoeder trekt samen om het slijmvlies af te stoten, en volgens de NHS duurt de pijn meestal tot 3 dagen. Warmte, rustig bewegen en pijnstillers zonder recept zoals ibuprofen helpen vaak. Ga naar een arts als de pijn hevig is, erger dan normaal, je dagelijkse bezigheden in de weg zit of een ander patroon krijgt.

Bijgewerkt

Wat menstruatiekrampen zijn

De medische naam voor menstruatiepijn is dysmenorroe. Het American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG, de Amerikaanse beroepsvereniging van gynaecologen) legt uit dat het slijmvlies van de baarmoeder natuurlijke stoffen aanmaakt die prostaglandines heten. Die laten de spieren en bloedvaten van de baarmoeder samentrekken, en dat voel je als kramp. De hoeveelheid prostaglandines is het hoogst op de eerste dag van de menstruatie en daalt naarmate het slijmvlies wordt afgestoten. Daarom neemt de pijn na de eerste dagen meestal af.

Krampen komen heel vaak voor. Volgens ACOG heeft meer dan de helft van de menstruerende vrouwen elke maand 1 tot 2 dagen wat pijn, en het US Office on Women’s Health (OWH, het Amerikaanse bureau voor vrouwengezondheid) noemt pijn het meest voorkomende menstruatieprobleem. Bij de meesten is de pijn mild. Bij sommigen is die zo hevig dat ze een paar dagen per maand hun gewone bezigheden niet kunnen doen, soms samen met diarree, misselijkheid, overgeven, hoofdpijn of duizeligheid.

Hoe krampen meestal voelen en hoe lang ze duren

De NHS (de Britse gezondheidsdienst) beschrijft menstruatiepijn als:

  • pijn onder in je buik aan het begin van je menstruatie of vlak daarvoor
  • pijnlijke krampen die uitstralen naar je rug en bovenbenen
  • een scherpe pijn of een zeurende pijn

Sommigen voelen alleen een zwaar gevoel in de buik of een trekkend gevoel in het bekken, schrijft het OWH. Volgens de NHS duurt menstruatiepijn meestal tot 3 dagen. Krampen kunnen samenvallen met andere klachten vóór je menstruatie, die we bespreken in onze uitleg over PMS-klachten, en met de eerste tekenen dat je ongesteld wordt.

Artsen onderscheiden twee soorten menstruatiepijn. Vaak is het patroon over een aantal maanden wat het verschil laat zien:

Primaire dysmenorroe (gewone krampen)Secundaire dysmenorroe (pijn door een andere aandoening)
OorzaakProstaglandines die de baarmoeder laten samentrekken (ACOG)Een aandoening zoals endometriose, vleesbomen, adenomyose (ACOG) of eierstokcysten (OWH)
Wanneer het in je leven begintKort nadat je voor het eerst ongesteld bent geworden (ACOG)Vaak later; wordt meestal erger in de loop van de tijd (ACOG, OWH)
Moment in de cyclusVoor of tijdens de menstruatie, minder na de eerste dagen (ACOG)Kan een paar dagen voor de menstruatie beginnen, erger worden naarmate die vordert en doorgaan als die voorbij is (ACOG)
Met de leeftijdVaak minder pijnlijk naarmate je ouder wordt (ACOG, OWH)Wordt meestal erger naarmate je ouder wordt (OWH)

Met zo’n tabel kun je jezelf geen diagnose stellen. Hij laat wel zien waarom een overzicht van wanneer je pijn begint en stopt nuttig is voor een arts.

Wat meestal helpt

De NHS raadt deze zelfzorg aan bij menstruatiepijn:

  • een warm bad of een warme douche
  • een warmtekussen of kruik, in een handdoek gewikkeld, op je buik
  • je buik en onderrug masseren
  • rustig bewegen, zoals yoga, zwemmen, wandelen of fietsen
  • pijnstillers zoals paracetamol of ibuprofen

Volgens de NHS kan het ook helpen om minder alcohol te drinken en niet te roken. ACOG wijst daarnaast op voldoende slaap voor en tijdens je menstruatie, en op ontspanning zoals meditatie of yoga om beter met pijn om te gaan.

Bij ontstekingsremmende pijnstillers telt het moment

Ibuprofen en naproxen zijn ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID’s). ACOG legt uit dat ze de aanmaak van prostaglandines verlagen, waardoor krampen minder hevig worden, en dat ze het best werken als je ze neemt bij het eerste teken van je menstruatie of pijn, meestal maar 1 of 2 dagen. ACOG noemt ook wie geen NSAID’s mag gebruiken: mensen met een bloedstollingsstoornis, astma, een allergie voor aspirine, leverschade, maagklachten of een maagzweer. Volg de bijsluiter en vraag een apotheker of arts om advies als je twijfelt of een middel bij je past.

En supplementen? Volgens ACOG kunnen vitamine B1 of magnesium helpen, maar er is te weinig onderzoek om ze aan te raden als werkzame behandeling van menstruatiepijn.

Behandelingen die een arts kan voorstellen

Is zelfzorg niet genoeg, dan heeft een arts meer mogelijkheden. De NHS noemt ontstekingsremmers op recept zoals naproxen of mefenaminezuur, een TENS-apparaat (een klein apparaatje dat met milde elektrische prikkels pijn vermindert) en hormonale anticonceptie zoals de pil, het staafje of de prikpil. Die maakt het baarmoederslijmvlies dunner, waardoor menstruaties lichter en minder pijnlijk kunnen worden. ACOG voegt eraan toe dat ook het hormoonspiraaltje kan worden gebruikt bij pijnlijke menstruaties.

Helpen medicijnen niet tegen de pijn, dan moet de behandeling volgens ACOG gericht zijn op het vinden van de oorzaak. Dat kan een inwendig onderzoek betekenen, een echo en soms een laparoscopie, een kijkoperatie waarbij een gynaecoloog in het bekken kijkt. Wordt een aandoening zoals vleesbomen of endometriose gevonden, dan kan behandeling daarvan helpen.

Wanneer naar de arts

Vraag om een spoedafspraak als je bekken- of menstruatiepijn hevig is of erger dan normaal en pijnstillers niet hebben geholpen. Dat is het spoedadvies van de NHS.

Maak een gewone afspraak als:

  • je menstruaties pijnlijker, heviger of onregelmatig worden
  • menstruatiepijn je belet je gewone dagelijkse dingen te doen
  • je pijn hebt bij seks, bij het plassen of bij de ontlasting
  • je tussen je menstruaties door bloedt
  • je merkt dat je anders plast of ontlasting hebt, een opgezette buik, minder eetlust of ongewild afvalt
  • pijnstillers zonder recept niet helpen, of de pijn je werk of school in de weg zit (OWH)
  • je bloedstolsels verliest die groter zijn dan een grote munt (het OWH noemt een Amerikaanse quarter), of je ook pijn hebt op andere momenten dan vlak voor of tijdens je menstruatie (OWH)

De NHS wijst er ook op dat een spiraaltje menstruatiepijn kan geven, vooral in de eerste 3 tot 6 maanden na het plaatsen. Begon of veranderde je pijn na een nieuw anticonceptiemiddel, vertel dat dan. Wil je je voorbereiden? Lees wat je meeneemt naar een afspraak over je menstruatie.

Waarom het helpt om pijn per cyclusdag bij te houden

Pijn die langzaam erger wordt, merk je van maand tot maand moeilijk op. Volgens het OWH kan het je arts of verpleegkundige helpen bij een diagnose als je je klachten en menstruaties bijhoudt in een dagboek of kalender. Een paar maanden aantekeningen laten zien of je pijn eerder begint, langer duurt of nu ook doorgaat als het bloeden is gestopt. Dat zijn precies de veranderingen die ACOG in verband brengt met secundaire dysmenorroe.

Per menstruatie is het handig om te noteren:

  • op welke cyclusdag je pijn begint en op welke dag die stopt
  • hoe erg het was, in je eigen woorden of op je eigen schaal van 0 tot 10
  • waar je het voelde: buik, rug of bovenbenen
  • je bloedverlies die dag
  • wat je hebt ingenomen of geprobeerd, en of het hielp
  • dagen waarop je werk, school of afspraken hebt gemist

In onze uitleg over wat je bijhoudt in een menstruatie-app lees je meer, en de uitleg over de duur van je menstruatie laat zien hoe je een lange of hevige menstruatie herkent.

Hoe Cyli hierbij past

In Cyli kun je op elke dag Buikkrampen vastleggen, net als rugpijn, hoofdpijn, misselijkheid, vermoeidheid en andere symptomen. Je kunt ook je menstruatiestatus en bloedverlies vastleggen, in je eigen woorden noteren welk medicijn je hebt ingenomen en een privénotitie toevoegen. Kalender laat zien op welke cyclusdag elke invoer valt, en je kunt eerdere dagen toevoegen of bewerken als je iets vergeten bent. Bij dagelijks loggen staat de volledige lijst.

Inzichten en Rapporten vatten samen wat je hebt vastgelegd. Is er nog niet genoeg geschiedenis, dan zegt Cyli dat. Het optionele Cyli Premium laat ook zien welke symptomen vaak je cyclus volgen. Deze overzichten beschrijven je eigen invoer. Het zijn geen diagnoses. Cyli 1.0 kan geen bestand exporteren, dus bij een afspraak laat je het scherm zien of schrijf je de data over die je nodig hebt. Je logboeken blijven versleuteld op je iPhone, en Cyli is een wellness-app, geen anticonceptie.

Veelgestelde vragen

Hoe lang duren menstruatiekrampen?

Volgens de NHS duurt menstruatiepijn meestal tot 3 dagen. ACOG schrijft dat veel vrouwen elke maand 1 tot 2 dagen pijn hebben. Pijn die veel langer duurt, of doorgaat als je menstruatie voorbij is, kun je beter met een arts bespreken.

Is het normaal om al krampen te hebben voordat ik ongesteld word?

Ja, volgens de NHS kan pijn vlak voor je menstruatie beginnen. ACOG zegt dat pijn die een paar dagen voor je menstruatie begint, erger wordt naarmate die vordert en niet weggaat als die voorbij is, kan wijzen op een andere aandoening. Bespreek dat patroon dus met een arts.

Worden menstruatiekrampen minder met de leeftijd?

Bij veel mensen wel. Volgens ACOG wordt gewone menstruatiepijn vaak minder met de leeftijd en kan die na een bevalling verbeteren. Pijn die met de jaren erger wordt, is iets anders en moet worden nagekeken.

Wanneer neem ik ibuprofen tegen krampen?

Volgens ACOG werken NSAID’s zoals ibuprofen het best als je ze neemt bij het eerste teken van je menstruatie of pijn, meestal 1 of 2 dagen. Ze zijn niet voor iedereen geschikt, bijvoorbeeld niet bij astma, een maagzweer of een bloedstollingsstoornis. Lees dus de bijsluiter of vraag het de apotheker.

Kunnen menstruatiekrampen een teken van endometriose zijn?

Soms. De NHS en ACOG noemen endometriose, adenomyose en vleesbomen bij de aandoeningen die pijnlijke menstruaties kunnen geven. Alleen een arts kan de oorzaak vinden. Een overzicht van wanneer je pijn optreedt en hoe die verandert, helpt bij dat gesprek.

Kan een menstruatie-app me vertellen waarom mijn krampen pijn doen?

Nee. Een app zoals Cyli bewaart wat je vastlegt en toont het per cyclusdag. Een diagnose stelt de app niet. Is je pijn hevig, wordt die erger of beïnvloedt die je leven, ga dan naar een arts.

Bronnen

De medische informatie op deze pagina komt uit de openbare gezondheidsbronnen hieronder, geraadpleegd op 5 november 2026. Cyli is een wellness-app en geeft geen medisch advies.

  1. NHS: Period pain (2026-03-18)
  2. ACOG: Dysmenorrhea: Painful Periods (2022-01)
  3. Office on Women’s Health (US HHS): Period problems (2025-09-26)

Cyli is een wellness-app. Het is geen medisch hulpmiddel, geeft geen medisch advies en mag niet worden gebruikt als anticonceptie. De Cyli-app is beschikbaar in 12 talen: Engels, Arabisch, Chinees (traditioneel), Nederlands, Frans, Duits, Italiaans, Japans, Koreaans, Portugees (Brazilië), Spaans en Turks.